۸ نمونه گیمیفیکیشن از کسب‌وکارهای موفق (ایرانی و خارجی)

گیمیفیکیشن استفاده از مکانیزم‌های بازی،مانند امتیازدهی، زمان‌بندی یا رقابت است که برای ترغیب تعامل با یک محصول یا خدمت استفاده می‌شود. افزودن حس بازی به وظایف روزمره، افراد را نه تنها به انجام آن تشویق می‌کند، بلکه باعث می‌شود که بارها و بارها به آن بازگردند.

شرکت‌های مختلف در سطح جهان وجود دارد که از این روش استفاده می‌کنند، از تندر گرفته تا ایکس، استارباکس تا اس‌ای‌پی از جمله شرکت هایی هستند که  محصولات خود را گیمیفیکیشن می‌کنند و آن‌ها را «چسبنده» می‌سازند تا تعامل کاربران را افزایش دهند. همه این‌ها باعث شده که گیمیفیکیشن یکی از پر سر و صداترین و بحث‌برانگیزترین در زمینه باشد. ایده‌های طراحی برای این مکانیزم در بازیابی بسیار مهم است. شما در بلاگ «گیمیفیکیشن چیست» با مبحث آن آشنا شدید و حالا قرار است نمونه های گیمیفیکیشن را برای شما بازگو می‌کنیم، پس تا انتها این مقاله همراه ما باشید.

گیمیفیکیشن چیست؟

گیمیفیکیشن به زبان ساده تر به فعالیت‌های غیر بازی را شبیه به یک بازی طراحی کنیم تا با این روش برای افزودن انگیزه خارجی (این روش مانند آویزان کردن پاداش‌هایی مثل هویج روی چوب است) تا مشارکت و بهره‌وری را افزایش دهد.

اگرچه اصطلاح «گیمیفیکیشن» در سال ۲۰۰۲ ابداع شد، اما مفهوم آن به قرن بیستم بازمی‌گردد، در گذشته، فروشگاه‌های خرده‌فروشی برای تشویق مشتریان به خرید بیشتر و حفظ وفاداری آن‌ها، برنامه‌هایی مثل تخفیف، امتیاز یا جوایز ویژه راه‌اندازی کردند. به عنوان مثال، مشتریانی که بیشتر خرید می‌کردند، پاداش‌هایی دریافت می‌کردند که باعث می‌شد به آن فروشگاه بازگردند. از طرف دیگر، در کارخانه‌ها، مدیران صنعتی کارگران را به رقابت با یکدیگر ترغیب می‌کردند، مثلاً با مقایسه عملکردشان یا تعیین هدف‌هایی که آن‌ها را به تلاش بیشتر وادار کند. این کار باعث می‌شود کارگران احساس کنند در یک مسابقه هستند و برای بهتر بودن نسبت به همکارانشان انگیزه پیدا کنند. هر کدام از این روش‌ها از ایده‌های ابتدایی گیمیفیکیشن الهام گرفته بودند، یعنی استفاده از انگیزه و رقابت برای تغییر رفتار در افراد استفاده شده است.

نمونه گیمیفیکیشن موفق 

اصول طراحی بازی که زیربنای یک محصول یا تجربه موفق هستند، اغلب برای کاربر نامرئی‌ است. افرادی که یک مقاله در ویکی‌پدیا ویرایش می‌کنند معمولاً احساس نمی‌کنند که در حال انجام یک بازی هستند.

در ادامه مثال هایی در همین زمینه بیان می‌کنیم:

• دولینگو ( زنجیره‌های مداوم برای درس‌های روزانه)

برنامه یادگیری زبان دولینگو با تشویق کاربران به افزایش «زنجیره» خود، آن‌ها را به بازگشت مداوم ترغیب می‌کند. «زنجیره» نشان‌دهنده تعداد روزهایی است که کاربر به‌صورت پی‌در‌پی درس‌ها را کامل کرده است. این زنجیره با آیکون یک شعله نمایش داده می‌شود و اگر کاربر نتواند آن را حفظ کند، شعله خاموش می‌شود. این ویژگی گیمیفیکیشن باعث می‌شود کاربران هر روز به برنامه سر بزنند.

شما همچنین در حال بازی کردن با شخصیت‌های Duolingo هستید و به تدریج آنها را بهتر می‌شناسید. هرچه بیشتر در ماجراها پیش می‌روید، بیشتر درباره شخصیت‌ها و روابط بین آنها یاد خواهید گرفت.

برای مثال، زاری ممکن است با لیلی یا جونیور از زبان غیررسمی استفاده کند و با لوسی یا یک دبیر پذیرش در مطب پزشک لحن رسمی‌تری به کار ببرد، که این تغییرات ظریف در زبان برای برقراری ارتباط مؤثر اهمیت زیادی دارند. هر تعامل در داخل اپیزود به‌گونه‌ای طراحی شده که درک و مهارت شما را عمیق‌تر کند و مسیر یادگیری شما را غنی‌تر سازد.

ماجراها همچنین شما را تشویق می‌کند که محیط اطراف را کاوش کرده و با آن تعامل داشته باشید. چه در حال ضربه زدن به اشیاء، خواندن تابلوها، یا درگیر شدن با داستان باشید، هر عمل یک فرصت برای یادگیری است بدون اینکه نگرانی از اشتباهات وجود داشته باشد. این کاوش درون یک روایت جذاب بافته شده است که شما را درگیر نگه می‌دارد و به طور مداوم در حال یادگیری هستید، ایجاد لحظات به یاد ماندنی “آها”.

Duolingo Adventures در حال حاضر برای گفتگوهای انگلیسی‌زبانان که در حال یادگیری زبان فرانسه و اسپانیایی‌زبانان که در حال یادگیری زبان انگلیسی در دسترس است، و زبان‌های بیشتری به زودی اضافه خواهند شد!

ما بسیار هیجان‌زده هستیم که این ویژگی همراه با یادگیرندگان و دوره‌های آموزشی ما همچنان تکامل یابد و در آینده تنوع بیشتری به آن افزوده شود. پس به آن گیاه ضربه بزنید، آن سگ را نوازش کنید، به آن تلفن پاسخ دهید و در جامعه و شادی دنیای Duolingo غوطه‌ور شوید.

• پِلتون (تابلوی رتبه‌بندی برای بهبود عملکرد)

این شرکت که در زمینه تناسب اندام خانگی فعالیت دارد، از گیمیفیکیشن برای تشویق مشتریان به ادامه تمرینات ورزشی با محصول اصلی خود، یعنی دوچرخه ثابت، استفاده می‌کند. هر کاربر به جدول رده‌بندی پلتون (Peloton) دسترسی دارد که به او نشان می‌دهد عملکردش در مقایسه با سایر کاربران چگونه است. این ویژگی باعث می‌شود کاربران انگیزه بیشتری برای ادامه تمرینات داشته باشند و تلاش کنند تا رتبه خود را بهبود بخشند.

• گرین‌لایت( امتیاز برای پس‌انداز پول)

Greenlight یک شرکت فین‌تک است که یک اپلیکیشن بودجه‌بندی و کارت نقدی مخصوص کودکان و نوجوانان ارائه می‌دهد. این اپلیکیشن هر ماه مشوق‌های مالی برای کاربرانی که بیشتر پس‌انداز می‌کنند در نظر می‌گیرد. این ویژگی که بر اساس گیمیفیکیشن طراحی شده است، به نوجوانان کمک می‌کند تا به جای خرج کردن، عادت پس‌انداز کردن را در خود تقویت کنند.

گرین‌لایت متوجه شد که برای ماندگار کردن سواد مالی، باید آن را سرگرم‌کننده کرد. پس از پیوستن خانواده‌ها، این ابزار با ویژگی‌های تعاملی که مدیریت پول را به یک بازی تبدیل می‌کرد، آن‌ها را درگیر نگه می‌داشت:

اهداف پس‌انداز: بچه‌ها می‌توانستند اهداف شخصی خود را تعیین کنند (مثلاً پس‌انداز برای خرید دوچرخه)، در حالی که والدین نقاط عطف را «تقویت» می‌کردند.

مدیریت کارهای خانه: والدین کارهای خانه را تعیین می‌کردند و کمک‌هزینه‌ها را خودکار می‌کردند، و این‌گونه مدیریت پول به یک فعالیت خانوادگی تبدیل می‌شد.

• هداسپیس |( تشویق برای مدیتیشن روزانه)

Headspace از اصول طراحی بازی برای کمک به کاربران در ایجاد عادت مدیتیشن استفاده می‌کند. یکی از ویژگی‌های آن Streak (زنجیره پیوستگی) است که مشابه Duolingo، کاربران را ترغیب می‌کند تا هر روز به برنامه بازگردند و زنجیره تمرینات خود را حفظ کنند.

همچنین، این اپلیکیشن با جشن گرفتن دستاوردهای کاربران، حس موفقیت را در آن‌ها تقویت می‌کند. علاوه بر این، با پیشرفت کاربران در برنامه، به آن‌ها نشان‌های افتخاری (Badges) می‌دهد تا انگیزه‌شان برای ادامه مسیر افزایش یابد.

• سوپرهیومن ( میان‌برها برای رسیدن به صندوق ورودی صفر)

Superhuman یک کلاینت ایمیل است که برای کاربران حرفه‌ای طراحی شده است؛ افرادی که می‌خواهند به Inbox Zero (صفر کردن صندوق ورودی) برسند. این شرکت از اصول طراحی بازی در محصول خود استفاده می‌کند.

به عنوان مثال، کاربران جدید را از طریق یک جلسه آموزشی یک‌به‌یک راهنمایی می‌کند و در این فرآیند، میانبرهای صفحه‌کلید و نکات لازم برای پاسخ‌دهی سریع به ایمیل‌ها را به آن‌ها آموزش می‌دهد. اگر کاربران با حجم زیادی از ایمیل‌های خوانده‌نشده مواجه باشند، Superhuman این امکان را فراهم می‌کند تا صندوق ورودی را به سرعت مرتب کنند و رسیدن به Inbox Zero را آسان‌تر می‌سازد.

هنگامی که کاربران تمام ایمیل‌های خود را مدیریت می‌کنند، این برنامه با تصاویر باکیفیت از مناظر طبیعی از آن‌ها استقبال می‌کند تا حس موفقیت و رضایت مشتری را تقویت کند.

• استارباکس ( پاداش برای خریدهای مکرر)

اپلیکیشن موبایل Starbucks Rewards تجربه خرید قهوه را با استفاده از گیمیفیکیشن جذاب‌تر می‌کند. این برنامه فراتر از یک کارت وفاداری ساده است که در بسیاری از رستوران‌ها رایج است. این ترفند یک چرخه انگیزشی ایجاد می‌کند که کاربران را به استفاده مداوم ترغیب می‌کند.

این اپلیکیشن با استفاده از یادگیری ماشین (Machine Learning)، پیشنهادهای ویژه شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌دهد که کاربران را تشویق می‌کند تا دفعات بیشتری به فروشگاه مراجعه کنند و برخی از محصولات خاص را خریداری کنند تا جوایز بیشتری را باز کنند.

• لینکدین ( نوار پیشرفت برای تکمیل پروفایل)

این شبکه اجتماعی حرفه‌ای با نمایش یک نوار پیشرفت و عبارتی مانند “قدرت پروفایل: متوسط” کاربران را ترغیب می‌کند تا صفحه پروفایل خود را تکمیل کنند.

همچنین، یک آیکون جام در صفحه نمایش داده می‌شود که به کاربران اطلاع می‌دهد در صورتی که تمام بخش‌های پروفایل خود را تکمیل کنند، به سطح “All Star” ارتقا پیدا خواهند کرد و بازدید بیشتری از پروفایلشان دریافت خواهند کرد.

• دیجی پی ( پاداش برای پرداخت ها)

یکی از شرکت‌های ایرانی که از گیمیفیکیشن در خدمات خود استفاده کرده است، دیجی‌پی (Digipay) است.

دیجی‌پی که یک سرویس پرداخت الکترونیکی و اعتباری مرتبط با دیجی‌کالا است، از این ترفند برای افزایش تعامل کاربران استفاده می‌کند. به عنوان مثال، این شرکت در بخش وام اعتباری و پرداخت‌ها، با ارائه امتیازهای ویژه، تخفیف‌های خاص و چالش‌های امتیازگیری، کاربران را تشویق می‌کند که تراکنش‌های بیشتری انجام دهند. همچنین، برخی از مسابقات و سیستم‌های امتیازدهی در این پلتفرم، کاربران را به استفاده مداوم از خدمات دیجی‌پی ترغیب می‌کند.

طراحی انواع گیمیفیکیشن در باشگاه مشتریان سپیدار

باشگاه مشتریان سپیدار با استفاده از گیمیفیکیشن (بازی‌وارسازی)، تجربه‌ای جذاب و انگیزشی برای مشتریان خود ایجاد کرده است. این طراحی نوآورانه باعث می‌شود تا مشتریان نه‌تنها از خدمات و محصولات سپیدار استفاده کنند، بلکه با تعامل بیشتر، امتیاز جمع کنند و از مزایای ویژه بهره‌مند شوند. در ادامه، برخی از روش‌های گیمیفیکیشن که در باشگاه مشتریان سپیدار به‌کار گرفته شده است را بررسی می‌کنیم:

۱. سیستم امتیازدهی و رتبه‌بندی

یکی از عناصر کلیدی در طراحی باشگاه مشتریان سپیدار، سیستم امتیازدهی است. کاربران با انجام فعالیت‌هایی مانند ثبت سفارش، معرفی دوستان، تکمیل پروفایل و ثبت بازخورد، امتیاز کسب می‌کنند. این امتیازها امکان ارتقا سطح کاربران را فراهم می‌کند و آن‌ها را به دریافت جوایز بهتر نزدیک‌تر می‌کند.

۲. نشان‌ها و مدال‌های افتخاری

برای تشویق کاربران به تعامل بیشتر، سپیدار از نشان‌های افتخاری (Badges) استفاده می‌کند. مشتریان با رسیدن به سطوح خاص یا انجام فعالیت‌های ویژه، مدال‌های دیجیتالی دریافت می‌کنند که جایگاه آن‌ها را در باشگاه مشتریان مشخص می‌کند. این روش نه‌تنها حس رقابت را افزایش می‌دهد، بلکه باعث ایجاد انگیزه برای فعالیت بیشتر می‌شود.

۳. چالش‌ها و مسابقات هفتگی و ماهانه

باشگاه مشتریان سپیدار با برگزاری چالش‌ها و مسابقات، مشتریان را به تعامل بیشتر دعوت می‌کند. برای مثال، چالش بیشترین خرید در ماه یا بالاترین امتیاز از نظرات ثبت‌شده، به کاربران انگیزه می‌دهد تا فعالیت خود را افزایش دهند و در نهایت پاداش‌های جذاب دریافت کنند.

۴. تخفیف‌ها و پیشنهادهای ویژه بر اساس رفتار کاربر

با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها، باشگاه مشتریان سپیدار پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده‌ای ارائه می‌دهد. این پیشنهادها بر اساس سوابق خرید و تعاملات قبلی کاربران طراحی می‌شوند و شامل تخفیف‌های ویژه، هدایا و امتیازهای بیشتر هستند که مشتریان را به خرید مجدد ترغیب می‌کند.

۵. قرعه‌کشی و جوایز انگیزشی

یکی از محبوب‌ترین روش‌های گیمیفیکیشن در باشگاه مشتریان سپیدار، قرعه‌کشی‌های دوره‌ای است. کاربران با کسب امتیاز بیشتر، شانس خود را برای برنده شدن جوایز بزرگ‌تر افزایش می‌دهند. این روش، علاوه بر افزایش درگیری کاربران، باعث افزایش وفاداری آن‌ها به برند می‌شود.

۶. نوار پیشرفت و سطوح وفاداری

سپیدار از نوار پیشرفت برای نشان دادن وضعیت مشتری در مسیر ارتقا سطح وفاداری استفاده می‌کند. کاربران می‌توانند ببینند چقدر تا سطح بعدی فاصله دارند و این موضوع باعث می‌شود انگیزه بیشتری برای ادامه تعاملات خود با برند داشته باشند.